{"id":3255,"date":"2026-09-23T13:24:00","date_gmt":"2026-09-23T13:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/casaledioto.com\/?p=3255"},"modified":"2026-09-26T14:44:46","modified_gmt":"2026-09-26T14:44:46","slug":"waarom-le-marche-vol-staat-met-oude-boerderijen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/waarom-le-marche-vol-staat-met-oude-boerderijen\/","title":{"rendered":"Waarom le Marche vol staat met oude boerderijen"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Waarom Le Marche vol staat met boerderijen<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Het verhaal achter de casali<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Als je door Le Marche rijdt, zie je ze overal.<\/p>

Tussen de glooiende heuvels, verscholen tussen olijfbomen en wijngaarden, boven op een heuvel of gewoon ergens langs een landweggetje: oude boerderijen.<\/p>

Sommige zijn prachtig opgeknapt. Andere staan er een beetje verloren bij. Met verweerde muren, oude schuren en luiken die al jaren niet meer open lijken te zijn geweest.<\/p>

Toen wij hier kwamen wonen, keken we daar vooral naar als mooie oude gebouwen.<\/p>

Inmiddels kijken we er anders naar.<\/p>

Want achter veel van die oude boerderijen zit een verhaal. En om dat verhaal te begrijpen, moet je een beetje terug in de tijd.<\/p>

Een casale was meer dan alleen een huis<\/h2>

Het Italiaanse woord casale<\/strong> wordt vaak vertaald als boerderij of landhuis. Maar eigenlijk zegt dat maar een deel van het verhaal.<\/p>

Een casale was een plek waar wonen en werken volledig met elkaar verweven waren.<\/p>

De boerderij was niet alleen het huis van een gezin. Het was ook de plek waar het graan werd opgeslagen, dieren werden gehouden, wijn werd gemaakt, hout werd bewerkt en gereedschap werd bewaard.<\/p>

Alles wat nodig was om een boerenfamilie draaiende te houden, gebeurde rondom diezelfde plek.<\/p>

En dat zie je vandaag de dag nog terug.<\/p>

In de indeling van oude boerderijen. In grote schuren. In kelders. In oude stallen. In deuren die groot genoeg zijn voor karren. En soms in kleine details waarvan je je afvraagt:<\/p>

Waar was dit eigenlijk voor?<\/strong><\/p>

Precies dat vinden wij zo leuk aan oude huizen.<\/p>

Een muur is soms gewoon een muur.<\/p>

Maar soms vertelt die muur je iets.<\/p>

En dan is er de mezzadria<\/h1>

Om te begrijpen waarom het landschap van Le Marche eruitziet zoals het eruitziet, komen we uit bij een woord dat je misschien nog nooit hebt gehoord:<\/p>

Mezzadria.<\/strong><\/h4>

Het was een landbouwsysteem dat eeuwenlang een belangrijke rol speelde in grote delen van Midden-Itali\u00eb, waaronder Le Marche.<\/p>

Heel eenvoudig uitgelegd werkte het ongeveer zo:<\/p>

Een grootgrondbezitter bezat de grond en een boerenfamilie woonde en werkte op een bijbehorende boerderij, een podere<\/em>.<\/p>

De familie bewerkte het land, verbouwde gewassen, hield dieren en zorgde voor alles wat er op het bedrijf gebeurde. De opbrengst werd volgens de afspraken tussen eigenaar en boer verdeeld. In de Marche was dat lange tijd in grote lijnen de helft voor de eigenaar en de helft voor de mezzadro<\/strong>.<\/p>

Het woord mezzadria<\/em> komt dan ook van mezzo<\/em>: de helft<\/strong>.<\/p>

Maar er is iets wat je daarbij makkelijk vergeet:<\/p>

de mezzadro kreeg geen salaris.<\/strong><\/p>

Zijn werk was zijn aandeel in de opbrengst.<\/p>

En niet alleen hij werkte mee.<\/p>

Het hele gezin was het bedrijf<\/h2>

Een mezzadria was eigenlijk een bijzonder soort familiebedrijf.<\/p>

Niet alleen de man werkte op het land. Ook zijn vrouw, kinderen en vaak andere familieleden droegen bij. Wie kon werken, hielp mee.<\/p>

En daar zat een praktische reden achter.<\/p>

Een podere<\/em> moest voldoende werk \u00e9n voldoende opbrengst hebben voor het gezin dat er woonde. De grootte van het gezin was daardoor zelfs van belang voor de bedrijfsvoering.<\/p>

Het huis was dus niet alleen een woonhuis.<\/p>

Het was tegelijk woning, boerderij, stal, opslag, werkplaats en voedselvoorziening.<\/strong><\/p>

De dag begon wanneer het werk begon. En dat werk stopte niet netjes om vijf uur.<\/p>

Er werd gezaaid, gemaaid en geoogst. Er waren graanvelden, mais, groenten, wijngaarden en olijfbomen. Er moest hout worden verzameld, vee verzorgd, gereedschap onderhouden en natuurlijk moest er ook in huis gewerkt worden.<\/p>

En dan kwamen de seizoenen er nog overheen:<\/p>

de druivenoogst, de olijvenoogst, het dorsen van het graan, het snoeien van de wijnstokken en het klaarmaken van het land voor het volgende jaar.<\/strong><\/p>

Het ritme van het gezin werd bepaald door het land.<\/p>

Geen rijkdom, maar ook niet simpelweg armoede<\/h2>

Als je het systeem nu bekijkt, is het verleidelijk om te denken: de eigenaar kreeg de helft en de boer deed al het werk.<\/em><\/p>

De werkelijkheid was ingewikkelder.<\/p>

De eigenaar bracht de grond en het bedrijf in. De mezzadro bracht vooral zijn arbeid en die van zijn gezin in. Bepaalde kosten en middelen werden volgens de afspraken gedeeld.<\/p>

Een goed draaiende podere<\/em> kon een gezin een redelijk bestaan geven. Ze hadden hun woning, een moestuin, dieren en een deel van de opbrengst voor zichzelf.<\/p>

Maar het was wel een leven van hard werken en weinig zekerheid<\/strong>.<\/p>

Een slechte oogst had niet alleen gevolgen voor het inkomen. Hij had gevolgen voor wat er dat jaar op tafel kwam.<\/p>

En precies daarom was de mezzadria veel meer dan een landbouwcontract.<\/p>

Het was een manier van leven.<\/strong><\/p>

\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Waarom staan al die oude boerderijen zo verspreid?<\/strong><\/p>

Kijk vandaag over de heuvels van Le Marche en je ziet overal oude\u00a0casali<\/em>: boerderijen tussen de akkers, vaak ver van een dorp.<\/p>

Dat is geen toeval.<\/p>

De boeren moesten wonen op de plek waar ze hun land bewerkten. Een gezin kon immers niet iedere dag kilometers heen en weer lopen naar de akkers, het vee en de wijngaarden.<\/p>

Zo ontstond het landschap dat wij nu zo typisch voor Le Marche vinden:<\/p>

heuvels met akkers, rijen bomen, wijngaarden, olijfgaarden en daartussen de verspreid liggende boerenhoeves.<\/strong><\/p>

Als je er nu met de auto langs rijdt, zie je vooral een prachtig landschap.<\/p>

Maar ooit was dit geen decor.<\/p>

Dit was iemands werkdag.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

En toen veranderde alles<\/strong><\/p>

Eeuwenlang bleef dit systeem bestaan. Maar in de twintigste eeuw begon de wereld van het platteland te veranderen.<\/p>

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen machines die steeds meer zwaar werk konden overnemen. Er kwamen banen buiten de landbouw en steeds meer jongeren trokken naar de steden.<\/p>

De oude\u00a0podere<\/em>\u00a0had daardoor steeds minder arbeidskrachten nodig \u00e9n steeds minder mensen wilden hun hele leven op het land doorbrengen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

In\u00a01964 gebeurde er iets opvallends<\/strong>.<\/p>

De Italiaanse wet van\u00a015 september 1964, nr. 756<\/strong>, verbood het aangaan van nieuwe mezzadria-contracten. Bestaande contracten mochten nog blijven bestaan. Tegelijkertijd werd de verdeling aangepast: de mezzadro kreeg voortaan\u00a058% van de opbrengst en de eigenaar 42%<\/strong>.<\/p>

Het was een belangrijke stap richting het einde van de mezzadria.<\/p>

In\u00a01982<\/strong>\u00a0werd de omzetting van de overgebleven mezzadria-contracten naar\u00a0affitto<\/em>\u00a0(pacht) wettelijk geregeld.<\/p>

Een systeem dat eeuwenlang het Italiaanse platteland had gevormd, verdween daarmee langzaam.<\/p>

De gezinnen vertrokken.<\/p>

De manier van werken veranderde.<\/p>

Maar de boerderijen bleven.<\/strong><\/p>

En dat is misschien wel het bijzondere aan een oude\u00a0casale<\/em>.<\/p>

De muren die je vandaag ziet, kunnen een verhaal vertellen van een gezin dat hier generaties geleden woonde. Van koeien in de stal, graan op de akkers, druiven aan de wijnstokken en olijven aan de bomen.<\/p>

Van lange werkdagen.<\/p>

Van eten dat grotendeels van het eigen land kwam.<\/p>

En van een leven waarin\u00a0wonen en werken nog letterlijk onder hetzelfde dak gebeurden.<\/strong><\/p>

Waarom staan sommige boerderijen er nog steeds?<\/strong><\/p>

De mensen verdwenen, maar de boerderijen bleven.<\/p>

En als je tegenwoordig door Le Marche rijdt, zie je daardoor soms prachtige oude casali, maar ook boerderijen die al jaren leegstaan en langzaam vervallen.<\/p>

Waarom worden die dan niet gewoon opgeknapt? Of platgegooid en opnieuw gebouwd?<\/p>

Dat heeft vaak te maken met een combinatie van\u00a0regels en geld<\/strong>.<\/p>

Een oude boerderij volledig restaureren kan ontzettend duur zijn. Muren, daken, vloeren en installaties moeten vaak allemaal worden aangepakt. Soms is het daardoor financieel aantrekkelijker om een nieuwe woning te bouwen dan om de oude boerderij helemaal te restaureren.<\/p>

Ook het bestaande bouwvolume speelt een rol. Als de regelgeving en vergunningen het toestaan, kan het volume van de oude boerderij worden benut voor een nieuwe woning.<\/p>

De oude boerderij zelf hoeft dan niet altijd als woning te blijven bestaan. Soms blijft ze staan als schuur, opslagruimte of bijgebouw.<\/p>

Zo kan het gebeuren dat je ergens een gloednieuwe woning ziet staan, terwijl er vlak daarnaast nog een oude, vervallen casale staat.<\/p>

Het lijkt misschien vreemd.<\/p>

Maar achter zo’n vervallen boerderij zit dus niet altijd een eigenaar die er niets mee doet. Soms is het simpelweg een combinatie van de kosten van restauratie, de regels en de manier waarop het bestaande bouwvolume mag worden gebruikt.<\/p>

En zo blijven de oude casali onderdeel van het landschap.<\/p>

Als stille herinneringen aan de tijd waarin hier nog gezinnen woonden en werkten.<\/p>

Een museum vol verhalen<\/strong><\/p>

Op een paar minuten van Casale di Oto ligt het Museo di storria della mezzadria ;\u00a0Museo di Storia della Mezzadria \u201cSergio Anselmi\u201d<\/strong><\/a>.<\/p>

\ud83d\udccdMuseo di storia della mezzadria<\/a><\/p>

Het museum is gevestigd in een deel van het oude complex van Santa Maria delle Grazie, in het groen van de heuvels bij Senigallia. Het werd in 1978 opgericht en vertelt het verhaal van het boerenleven in de Marche.<\/p>

En dit is niet zo’n museum waar je na tien minuten alweer buiten staat omdat je alle vitrines hebt gezien.<\/p>

Er zijn ongeveer\u00a02.000 voorwerpen<\/strong>, verdeeld over zo’n dertig thematische ruimtes.<\/p>

Je vindt er onder andere oude landbouwwerktuigen, karren, machines voor het verwerken van graan, een keuken, weefgetouwen, gereedschap, een frantoio en een grote wijnkelder. Ook zijn er historische foto’s te zien van het boerenleven en het landschap.<\/p>

En juist dat maakt het interessant.<\/p>

Want ineens krijgen die oude boerderijen die je onderweg ziet een gezicht.<\/p>

Je ziet het gereedschap.<\/p>

Je ziet hoe mensen werkten.<\/p>

Je ziet waar ze woonden.<\/p>

En je begint te begrijpen waarom oude casali eruitzien zoals ze eruitzien.<\/p>

Sinds we hier wonen, kijken we anders<\/strong><\/p>

Toen wij Casale di Oto kochten, zagen we vooral een oude boerderij.<\/p>

Een huis met heel veel werk.<\/p>

Heel veel potentie.<\/p>

En eerlijk gezegd ook heel veel dingen waarvan we ons afvroegen:<\/p>

Wat zullen we hier allemaal nog tegenkomen?<\/strong><\/p>

Pas later begonnen we ons steeds meer af te vragen wat zich hier v\u00f3\u00f3r ons had afgespeeld.<\/p>

Wie woonden hier?<\/p>

Wat deden ze met al die ruimtes?<\/p>

Waarvoor waren bepaalde dingen vroeger bedoeld?<\/p>

En waarom zitten er hier en daar toch van die vreemde sporen in muren, vloeren en oude schuren?<\/p>

We weten lang niet op iedere vraag het antwoord.<\/p>

Maar misschien is dat juist wel het leuke.<\/p>

Want een oude boerderij hoef je niet helemaal leeg te halen om haar geschiedenis te vinden.<\/p>

Soms zit die geschiedenis gewoon nog in de muren.<\/p>

Als je de volgende keer door Le Marche rijdt\u2026<\/strong><\/p>

Misschien kijk je de volgende keer dat je door Le Marche rijdt net iets anders naar zo’n oude boerderij.<\/p>

Naar dat vervallen schuurtje.<\/p>

Naar die grote houten deuren.<\/p>

Naar een oude casale die half verscholen ligt tussen de olijfbomen.<\/p>

Misschien woonden daar ooit mensen die iedere dag op het land werkten.<\/p>

Misschien stond er een stal vol dieren.<\/p>

Misschien werd er wijn gemaakt, hout gehakt of graan opgeslagen.<\/p>

En misschien is er nog ergens een oude muur die daar iets van kan vertellen.<\/p>

Wij vinden dat \u00e9\u00e9n van de mooie dingen van wonen in Itali\u00eb.<\/p>

Je hoeft niet altijd ver te reizen om geschiedenis tegen te komen.<\/p>

Soms staat ze gewoon langs de weg.<\/strong><\/p>

En soms slaap je er zelfs tussen.<\/p>

Liefs uit Le Marche,<\/p>

Irma & Theo<\/strong>
Casale di Oto \ud83c\uddee\ud83c\uddf9<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waarom Le Marche vol staat met boerderijen Het verhaal achter de casali Als je door Le Marche rijdt, zie je ze overal. Tussen de glooiende heuvels, verscholen tussen olijfbomen en wijngaarden, boven op een heuvel of gewoon ergens langs een landweggetje: oude boerderijen. Sommige zijn prachtig opgeknapt. Andere staan er een beetje verloren bij. Met […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3256,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14,1],"tags":[],"class_list":["post-3255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-de-boerderij","category-overige"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3255"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3274,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3255\/revisions\/3274"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casaledioto.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}